Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur?

Yayınlanma Tarihi: 2 Aralık 2017 Ekleyen: Seda ÇAPÇI


Folik asit eksikliği nedir, Folat olarak da bilinen Folik asitin bir diğer adı da B-9 vitaminidir. Folat, ya da folik asit kan yapım sürecinde, yeni hücrelerin oluşmasında ve bu hücrelerin yaşamlarını sürdürmesinde; aynı zamanda DNA ve RNA üretimlerinde de kullanılan bir vitamindir. Özellikle gebe kadınlar ve çocuklar folik asite ihtiyaç duyarlar.

Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur? 1

Folik asitin hamilelik sürecinde günde ortalama 800 mikrogram alınması gerekir. Folik asit; kırmızı kan hücreleri, yani diğer adıyla alyuvarların yapımı için de hayli gereklidir. Folat, damarlarda sertliğe neden olan homosistein’lerin de olması gereken miktarlarda kalmasını sağlayarak bunama, felç ve kalp krizi risklerini azaltır.

Folik asit içeren besinleri; koyu yeşil yapraklı sebzeler,  ıspanak, bezelye, baklagiller (bilhassa mercimek), fasulye, buğday, fındık, karaciğer, kepek ekmeği, yumurta, balık, portakal, muz, limon, çilek, patates, kiraz, mısır olarak sıralayabiliriz.

Yetişkin bir kişinin günlük folik asit ihtiyacı yaklaşık 400 mikrogramdır.

Folik asit eksikliğine sebep olan etkenleri sayacak olursak nasıl bir tabloyla karşılaşırız bir bakalım.

İlk akla gelen sebep yetersiz ve dengesiz beslenmedir. Yeterli gıda alamayan kişilerde ve alkol tüketimi yoğun olan kişilerde folat yetersizliği daha sık görülür. Gıdalardaki folik asitin büyük çoğunluğu pişirme sırasında kaybolur. Vücudumuzdaki folat depoları oldukça kısıtlıdır. Yaklaşık 5-10 mg kadardır.

Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur? 2

Eğer folik asit eksikliği 4-5 ay devam ederse megaloblasitk anemi adı verilen kansızlık hastalığı meydana gelir. Megaloblastik anemi B12 vitamini ve folik asit eksikliği sonucu oluşan bir anemi tipidir. Folat yetersizliği ile B12 eksikliği ileri yaştaki kişilerde daha fazla görülür.

  • Gebelik döneminde, bazı cilt hastalıklarında ve  birtakım ilaçların kullanımında folat gereksinimi artar. Bu da folat eksikliğini gündeme getirir.
  • Metoteksat, trimetoprim ve fenitoin ilaçları folik asit yetmezliğine neden olabilmektedir.
  • Folik asit emilim bozukluğu da folik asit eksikliğine sebep olur ve nadiren rastlanılan bu durum genetiktir. Bebeklikte diare yani ishal, anemi ve nörolojik hastalıklarla birlikte görülür.

Hücre yapı taşlarının, kan ve sinir hücrelerinin ve dokularının oluşma ve gelişmesinde oldukça önemli bir payı ve rolü olan folik asit, B kompleks vitaminler sınıfında yer alır ve DNA yapımında önemli bir vazifesi vardır. Yıpranmadan yaşlanmak isteyenlerin son derece iyi bİldiği bir vitamin olan B9, diğer ismiyle folik asit, hamilelik sürecinde de elzem bir vitamin olarak biliniyor ve hekimler tarafından öneriliyor. Hamileliğe karar veren bir kadının 400 mcg, gebeliğin ilk üç ayında 400 mcg; 4. ve 9. aylar arasında 600 mcg, emzirme boyunca da 500 mcg olarak öneriliyor.

Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur? 3

Folik asit eksikliği anemi belirtilerinin yanı sıra, kasları kontrol altında tutamama, depresyon ve duyu kaybına da sebep olabiliyor.

Folik Asit Eksikliği Nelere Yol Açar?

Folik asit eksikliği sonuçları birtakım problemlere yol açar. Folik asit doğurganlık çağındaki kadınlar için oldukça önemlidir. Hamilelik döneminde yeterli folk asit alınmadığında doğum kusurları oluşabilir. Çoğu besinde folat olduğu için folik asit ihtiyacı bu besinleri tüketerek karşılanabiliyor, haricen folik asit almaya gerek kalmıyor. Sadece hamilelik sürecinde ekstra folik asit desteği almak gerekiyor.

Folik asit anne sütünü artırıyor, cildi besliyor, Alzheimer’ı önlüyor, beyin gelişimini destekliyor, kısırlık ve kanseri önlüyor.

Vücutta folik asit eksikliği yaşandığında; bağışıklık sistemi zayıflar, iştahsızlık, ciltte solgunluk, depresyon, saç dökülmesi, çabuk üşüme, kilo kaybı, baş dönmesi, saçlarda beyazlama, kronik yorgunluk, enerji düşüklüğü, kabızlık, şişkinlik, sindirim sistemi problemleri, kansızlık, gebelikte ve bebekte büyüme ve gelişme sorunları, ağızda pamukçuk yaraları, dudaklarda kuruma ve çatlama, nefes darlığı, dilde şişme,  baş ağrısı, çabuk sinirlenme ve cinsel isteksizlik görülür. Bunlar folik asit eksikliği etkileri olarak da sıralanabilir.

Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur? 4

Folik Asit Eksikliği Tedavisi

Folik asit eksikliği kan testi ile anlaşılır. Kadınlarda gebelik öncesinde hekim tarafında tespit edilen folik asit seviyesine göre ihtiyaç olursa folik asit takviyesi yapılabilir.

Kişide folik asit eksikliği tespit edildiğinde ilk yapılacak iş folat içeren besinlerin bolca tüketilmesi olmalıdır. Folik asit içeren ilaçların kullanımı da bir başka tedavi yöntemidir.

Genetik mutasyon sebebiyle folik asit eksikliği yaşayan kişilerde bu eksikliği gidermek için de folat takviyesi gerekir.

Folik Asit Eksikliği Nedir, Nelere Yol Açar, Eksikliğinde Ne Olur? 5

Folik asit eksikliği tedavisi için doğal folik asit içeren gıdaları tüketmek gerekir. Bu gıdaların başlıcalarını da ıspanak, brokoli, Brüksel lahanası, bezelye, marul, bamya, pancar, fıstık ezmesi, mısır, narenciye, muz, kavun, domates, yumurta, bakliyat, karaciğer, kuşkonmaz olarak sıralayabiliriz.

Facebook Yorumları

2 Aralık 2017

Yorumlarınızı bekliyorum...